Gamu Puziw Mabaygal Midh
61Ngitha mapu zagethaw mabaygal midh, ubig asimoeyn zagethoengu a? Kasa kay kedha ngithamun ngaru zagethaw mabaygal sabinu muynu. Ngitha ngaru koerngaylnga a apasin ngithamun kuyku mabaygoepa, Awgadhaw nelngu mogo pugayle a matha kedha ngalpan ngurpan. 2Dhuray nanga ngithamun danal poethay mabaygal lak Yesun mabaygal; thana ngithamun tukuypal maygi zagethaw doegamoenu. Ngithamun apasin thanamulpa ngaru koeyza. Thana matha kedha ngithamuniya kupay danal poethay mabaygal a wara kedha ngithamun mina zageth Awgadhaw mabaygoepa ibupuydhaypa ngithamun mamal tukuypal. Matha kedha thana, ngithamun danal poethay mabaygal. Ngaw kazi Ngidh ngaru nabi mina ngurpay pathridhapa.
Yesun Mabaygaw Mina Ubilnga Ngaru Gimal
3Mabayg nga wara ngurpay mabayg aymiz, adhapa ruwamin ubigig Yesu Keriso ngalpan Kuykulmay yangukudungu, a matha kedha Awgadhaw ngurpayngu, 4nuy kasa gamu dhub yoewruypa, zoengu koerawayg. Nungu kasa wati ubi ya silamaypa, yangu ubi. Kedha pawa nanga wanu miziz, pathowkamay, kidhakidhan egi paran, a mulupa thayan. Kalanu mabaygal kidhakidhan mina yoepathamayginga. 5kalanu mabayg matha ngoedhagidh lawnga kalmel zagethoepa, wati igilayg muynu, thigil aygimayl, thana mina ngurpay guythuyan. Thanamun kasa wakay thoemamay kedha, thana nanga yoewthoepa ngapa, wa thana bangal koey aydegal zapulgal aymoeyn.
6Yesun mabayg nga nanga, nuydh na moegina gasaman, nubepa matha ngoedhagidh, wa nuy ngoedhe koey aydeg zapulayg, kuyk nungu ngoenakap matha ngoedhagidh. 7Ngalpa mipa koeygarsar zoepa ubin memayipa. Ngalpan gamu zaginga, ngalpa na kazi mamayidhin nubi apa goewapa, a ngalpalpa kuniya zoepa maypa lawnga. 8Matha ngoedhagidh kedha ngalpan gamu zapulnga, maytha aydenga. 9Mabaygal ngaya koey ayngu zangu ubilgal, thanamun yabugud koey sirisirilnga a gegeyadh arkathiya pudhiz. Kalanu thanamun ubi ngoelkay zoepa ruwamiz, wati zapa. Kuth thana ngaru gegeyadh gasaman.
10Mabayg nanga koey bokadhzoengu ubilayg, kalanu koeygoersar wati zapul koesimiz nungu igililmaynu. Wara mabaygal koey bokadhzoengu ubilgal, koeyma gurguy toedipa kapu akasiw igililmayngu nuydh guythuyan, kasa ngoenakap kikir a mapu koeyza gasaman.
Mina Igililnga Midh
11Ngi Awgadhaw mabayg, adhapa gud ayman kedha wati ubilmayngu, ngi mina koeyma nuthepa mina pawapa, Awgadhaw pawapa, mina yoepathaman a mam. Ngi matha puzipa, a ngidh ngaru gabu pawanu nipa. 12Koeyma nuthepa Awgadhaw ubilmaypa aymoeypa, ngoedhe kedha wanamay soegul midh, nanu kuth ngidh gasaman ingaru igililnga. Ngin kedha zoepa adhapa thayadhin, mura mabaygaw parunu senabi thonara. A ngidh kakal yakamoedhin Awgadhaw yangukudu mabaygoepa. 13Ngay ngibepa kedha muliz Awgadhaw parunu, ngadh nanga igil palepa mura zapul, a matha kedha Yesu Kerisoniya parunu ngadh mina igililnga sey sithamadhin, kuyk nuy kaday tharaydhin Romaniw kuyku mabaygaw parunu, Pilathoniya.
14Wa, ngay ngibepa kedha muliz, Koeyma ngoenanu manin senabi ya wadhan, sakariya thoeyayg ngaru balbayginga; kurusipa bangal senabi goeyga, ngalpan Kuykulnga Yesu Kerison bangal mangedhe. 15Awgadhan kay manine nungu thonar. Nuy Awgadh, poeraparal Awgadh, matha nuy Kuykulnga. Nuy Mopa Kuyk mura kuyku mabaygiya gimal, a nuy ngaru Kuykulnga, mura kupay mabaygal nubiya apal. 16Nuy matha nuy kuthagi Awgadh. Nungu niyay lag koey buyalnga koethilnga. Koey zageth mabayg amadhan thamiz nungu poeraparoepa. Mabaygan imayginga nuyn, nuy imaygi Awgadh. Nubepa thawmaypa a apa pudhemipa, koey ridhanga, ngaru ngaru Eso.
17Mabaygal ngaya itha apal koey aydegal zapulgal, thanamulpa kedha muli, “Ngithamun geth kadaypa thoemayg, aydu zapunu ngoenakap woenayg, setha thawpay thonaraw zapul. Matha ngoedhagidh kedha Awgadhiya ngoenakap wanan. Nuydh mura zapul ngalpalpa ikanu dhiwanu aymoeydhin, ngalpalpa matha ngoedhagidh.” 18Thanamulpa kedha muli, thana ngaru mina pawa ayman mura doegamuya mura zapuya, mura poeyban mabaygoepa mina pawa. 19Kedha kuniya nanga thana ayman thanamulpa koethil zapul, apa kuyk koey ridhanga. Wara goeyga sey wagel, kedha kuniya nanga, thana gasaman ngaru igililnga, mina igililnga.
20Timothi, ngaw kazi ngidh ngaru koeyma danal poethaypa balbayginga nginu zagethaw doegam, ngoelkay yoepa kawra bal thoeyayg sena muynu. Thana ngaya nanga kadaypa thamemipa kedha, “Ngoeymun ngulayg muynu koeyza.” Thanamulpa kawra bal thoeyayg. Thanamun ya ngoelkay ya. 21Wara mabaygal kedha umamoeypu, “Wa, ngoeymuniya muynu Awgadhaw ngulayg koeyza.” Lawnga, muynu nuy zaginga, kurusipa thana lak pa puziginga Yesu Kerisoniya. Wa, ngay ngibepa kapu yawo, Awgadhaw kozan ngibiya kalmel. Eso.
Pawlo Yesu Kerison Woeyayzi Mabayg
11In ngay Pawlo Yesu Kerison woeyayzi mabayg ngurpay zagethoepa, matha kedha Awgadhaw ubilnga midh nanga, a Yesu Kerison ubilnga midh nanga. Wa, Awgadhan ngalpa gudaz poeydhamoeydhin a Yesu Keriso nuydh bangal aymoeyne ngalpan mina ubilnga, adhapudhay zapul. 2Ngath nubi thusi ngibepa palan Timothi ngaw mina kazi mari igililmaynu.
Awgadh Thathi a Yesu Keriso ngalpan Kuykulnga ngibepa poeyban matha ngoedhagidh, kozan a nungu gabu pawa a pawdh.
Poeypiyam Yangukudu Wati Ngurpay Mabaygoengu
3Ngi sew matha medha Epoesoesanu mabaygoepa ngurpaypa, ngay ngibepa midh nanga mulaydhin senabi thonara ngay ngibiya kulay mangaydhin ngaw Makadoniyaw yabugudoenu dhadhal. Wara mabaygal sey muynu thanamun ngurpay mamu mina lawnga, ngi ngaru umepa thanamulpa, “Sethabi zapul lak ngurpayg.” 4Thanamun kasa yaday maygi, a matha kedha thanamun thathiw thathiw nelpa kadaypa toemayg. Thana mura goeyginu sethabi wati yangukudul idimpu. Mura thonara kedha zoepun kasa ngoenakap dhadh poelamaypu, Awgadhaw zageth ibupuydhayginga, thimedhoeginga. 5Ngalpa buwayl thayamin a ayman mam, ngay kedha zoenguz ngithamulpa muliz, Awgadhaw ngurpay ya. Ngoenakap ngaru wara zaginga a kapu wakay thoemamay. Nginu mina yoepathaman ngaru balbayginga a pudhunga.
6Dhuray mabaygal ubigasimoeyn sethabi mina zangu aymoeyle, a thanamun yangukudul aykapuginga, ngoelkay yaday. 7Thanamun ubi kedha thana bangal Awgadhaw sabi ngurpay mabaygal, kasa kay kedha thana koerawaygal thana miyaw ya umamoeypa. Muynu thana koerawaygal mina yangu a thanamun kasa wakay thoemamay kedha, thana koey ngulaygal.
8Ngalpa ngulaygal sena sabi mina za nan nanga balbayginga angan 9Ngoenanumanin kedha, sabi mina mabaygoepa aymayginga, aymoeypa kedha mabaygoepa, sabi ngadh pathidaypu, Awgadhoegi mabaygal a ngaya nanga ngulayg apu lawnga thathi mathamoeypu, lawnga kasa mabaygal mathamoeypu; 10mabaygan ngadh nanga wara mabayg sagul palan, a wara mabayg kunumaypa poeyban wara mabaygaw mapu zagethaw mabaygoepa, mabaygaw butha woeydhay mabaygal; a matha kedha mura kedha ngoedhal wati pawalgal ngaya nanga mina ngurpayngu adhiya toedipa, koerngayginga.
11Na mina ngurpay na Awgadhaw maygi ya, koey woenabal, koey poeraparal yangu wakay, ngayapa poeybadhin mabaygoepa ngurpaypa.
Ngay Pawlo Eso Poeybiz Awgadhoepa
12Ngay Pawlo koeyma eso Yesu Kerisolpa nuy ngalpan Kuykulnga, nuydh ngoena magaw palan zagethoepa. Nuydh ngoena imadhin matha ngoedhagidh nungu zagethoepa oengaypa. 13Kasa kulay midh ngath nuyn wati yadu mayparu, a wati thonar poeybaypu, a mogo pugaypu nungu mabaygal, a mura ipidhadh gegeyadh aymoeypu senawbi thonara. Kasa kay kedha Awgadh ngoena imadhin kedha, kuyk ngay koerawayg, kedha zoenguz ngath mura zapul aymoeypu.
14Nuydh mura za payoewdhaydhin ngayapa matha ngoedhagidh, mina yoepathaman, a mam. Mura kedha ngoedhal zapul ngaru balbayginga, ngalpa kalmel nipa nubiya. Yesu Keriso ngalpan kuykulnga. 15Ina mina ya ngidh ngaru koey ridhanga mina yoepathaman kedha, nuy Yesu Keriso ngapa nubi apa goewapa wati pawa mabaygoepa gudaz puydhaypa. Wa, ngaw gegeyadh adhapudhay koeyza mura wati pawa mabaygal midh nanga. 16Kasa kay kedha Awgadhan ngayapa gabu yakamoedhin yabugud Yesu Keriso. Nuydh ngoena gabudhan balbay tidaypu, nga nanga kulay wati mabayg. Kalanu mura mabaygal iman kedha Awgadhaw kapu danal poethay midh nanga. Thana ngaya nanga ngaw kayn igililnga iman thana ngaru kedha wakay thayiz, “Ina kulay mina wati mabayg kayib garthi thayan. Yesun Kerison danal poethay ngaru mina balbayginga mina koey gabudhan kedha wati mabaygoepa buth poethaypa.” Nungu koey ugayl zageth kakal yakaman mabaygoepa, thanamulpa imaypa a mina yapathamaypa, gasamaypa ngaru igililnga.
17Matha nuyn thawmayparuy, nuy ngaru Mopakuyk, nubepa umapa lawnga, a nuy lak imaygi Awgadh, matha nuy Awgadh, nubepa koey apasin, a poerapar ngaru ngaru. Eso! 18Timothi ngaw kazi, ngath ngibepa nabi ngurpay poeyban, nginungu bangal yakanurayg kedha, ngi bangal mina pa zilaypu Awgadh midh na ngin adhapa thamadhin Nungu yangu aymay mabaygaw yangukudu midh nanga. Sena thabi nungu yaday ngoedhe kedha nginu koewbu rugal, koewbupa.
19Koey ridhanga gasamidha nginu mina yoepathaman a nginu ngoenakap, a wakay thoemam ngaru koey ridhanga. Wara mabaygal nanga thana ngulaygal, kasa kedha mina za aymayginga, kalanu thanamun mina yoepathaman kasa idimiz ngoedhe dudupuydhayzi gul midh. 20Wara mabayg thanamuniya Aymenayus a Aleksanda, palay Sathanan pawanu adhapa woelmempu. Ngath palay Sathanalpa wanaman palamulpa kedha ngurpaypa. Matha ngoedhagidh kedha palay lak lawnga Awgadhoepa apasiginga, a adhapa ya umamoeypa. Timothi,
Mina Amen Midh Nanga
21Ngay ngithamulpa puridharalnga muliz kedha, ngitha mura mabaygoepa thoeythu poegay ayman Awgadhoepa, yoewdhay a matha kedha eso poeybiz mura mabaygoepa. 2Ngi mura thanamulpa thoeythupagiz, mamu mopakuykul a matha kedha mura kupay mabaygal. Ngalpan ubi kedha, ngalpa pawdhaw igililmaynu nipa, a mina niyay Awgadhaw ubi midh nanga. 3Kedha ngoedhal thoeythu poegay matha ngoedhagidh Awgadhoepa, ngalpan gudaz puydhay mabayg. 4Nungu ubi mura mabaygal igilpa, a thana ngapa nubi mina ngulayg gasaman.
5Nuy urapun Awgadh a nungu pawdhaw mabayg matha nuy urapun, mina nuy ngalpan gamu aymoedhin Yesu Keriso, Awgadhiya a ngalpaniya dhadhal. 6Nuydh nungu gamu poeybadhin mura mabaygoepa, a poeybadhin modhab mura mabaygaw wati pawapa, mina thonar nanga nubi za kakal ayman, a yadu palgan mabaygoepa. 7Kuyk nubi za Awgadhan ngoena adhapa thayadhin a poeybadhin woeyayzi mabaygaw kupay, mura war goegathaw mabaygoepa ngurpaypa, nubi mina igililnga midh nanga, thana ngaya nanga kulay koerawaygal. Ina sole lawnga, ina mina yangukudu!
8Ngaw ubi kedha, mabaygal mura nubi po gubaw gizuya ngaru thoeythu pagemipa. Thana garkazil, zagethaw mabaygal, thanamun kapu akasin ngaru mina poeyban Awgadhoepa, a thana nanga gethal gima thoeridhamoeyn thoeythupagemipa nanga thanamun geth ngaru kusikusiginga, komal ngoenakapoeginga, a thabukiriginga.
9A yoepkazil lak kedha, wati rugal ubamayg, gamu mura yakaman, a koey modhabil rugal ubamayg, koeyma koethil zapul ubamayg, koethil kulal a matha kedha koethil za yalbupoenu woenayg. Ngitha ngulaygal mina rugal midh nanga. 10Yoepkaz nanga mina Kerison mabayg nadh kedha koethil za woenayginga nadh matha ngoedhagidh Kerison igililnga manin ngoedhe nanu mina gamu rug aymiz. Matha kedha nadh mina zageth a Awgadhaw ubilnga ayman.
11Ngurpayzi thonara nanga yoepkazil ngaru yaginga kurusipagemipa, thana ngaru mina apasin garwoeydhamay lagoenu dhadhal. 12Ngayapa matha ngoedhagidh lawnga yoepkaz na garkaziw ngurpay mabayg aymiz, matha ngoedhagidh lawnga nanu kupay nubiya gimal. Thana ngaru yagigal.
13Adhamaw Ebaw muliya nanga, Adham nuy Awgadhaw kulay aymayzinga, Eb na wagel.*Awgadhan kalanu mabayg aymoedhin boeradhoerangu wara Zenesis 2:7, 21-22 geth tidi. 14A matha kedha Adham lawnga karum palaydhin thabun, na yoepkaz nan kulay thabun karum paladhin,Yoepkaz karum poeladhin wara Zenesis 3:1-6 geth tidi. a Awgadhaw sabi patidhadhin. 15Kasa kay kedha mi yoepkaz nanga mina puziw mabayg nanu mina yoepathaman Awgadhaw ubilnga ayimpa, a nanu mam, a nanu mina pudu igililnga, a nanu koey apasin, na ngaru gudaz puydhan mina wati kikiringu nanu kazimay thonara.
Ekalasiyaw Kupay Mabaygal
31Ina mina yangukudu kedha, mabayg nga ubin miziz nuy yoewthaw zagethaw kuyku mabayg, na kapu ubilnga mabaygan nan ayman 2Kedha mabayg ngaru mina mabayg gegeyadhoeginga mabaygaw purkanu. Matha urapun ipilayg nuy, nungu ngara pudhamay ngaru balbayginga, mina mabayg. Adhaz mangayzi mabayg nungu lagiya muy thayan. Wara kedha nuy ngaru mina ngurpay mabayg. 3Koey guruk woeni mabayg lawnga, komal ngoenakap mabayg lawnga, ngaru gabu ngoenakapul mabayg. A nuy lawnga koey ubilayg bokadhzoepupa. 4Nuy ngaru balbayginga danal poethaypa nungu ipi kazil a nungu kazil ngaru kurusipagemipu, koeyma apasin nubepa mabaygoepa.
5Mabayg nga nanga nuydh nungu buway gegeyadh danalpoethaypa, nuydh midh paru danal poethaypa Awgadhaw ekalasiya? 6Wara kedha, mabayg nanga kayn garthi thayan, nuy yoewthaw kupay zagethoepa matha ngoedhagidh lawnga, nungungu gamu dhub yoewruyle a wati kuthoengu gasamoeyle, matha kedha Sathanan adha thoeyay midh nanga. Kay paypa kulay Nuyn Sathana mulupa thayadhin daparngu.
7Matha ekaloesiyaw mabaygaw purkanu lawnga balbayginga, ekaloesiyaw kuyku mabayg ngaru lak kedha balbayginga azaz mabaygaw purkanu, nungungu azirngu gasamoeyle, Sathanan doegamoenu oerayle.
Ekaloesiyaw Ibupuydhay Mabaygal
8Ekalasiyaw ibupuydhay mabaygal lak kedha ngaru mina mabaygal, ngoelkay mabaygal lawnga, koey umal ngukiw woenil mabaygal lawnga, kunubur mabaygal lawnga. 9Thana ngaru koey ridhanga mina yoepathaman Awgadhaw yakamayzi ngurpaynu, wara wakay thoemamayginga. 10Thana mamu nuthan, imaypa kedha thana zagethoepa balbayginga lawnga midh. 11Thanamun ipil lak kedha ngaru balbayginga thanamun igililmaynu, yabu lumayginga, a imul poethayginga, koey guruk woenilgal lawnga. Thana ngaru kapu akasizi mabaygal mura zagethoepa.
12Ekalasiyaw ibupuydhay mabayg nanga ngaru matha urapun ipilayg a nuy ngaru nungu ipi kazil balbayginga danal poethaypa, nuy thanamun kuyk. 13Mabaygal ngaya nanga mina Awgadhaw ubilnga ayimpa, thana bangal balbayginga mabaygaw purkanu, Awgadhan bangal ridh palane thanamun, a mina yoepathaman Yesu Kerisoniya muynu.
Mari Doegam Igililnga Midh
14Ngath ngibepa kedha thonara thusi palan, ngaw ubilnga kedha ngay bangal senawki ngibepa a ngoeba bangal kalmel thanurmoene. 15Kasa kay kedha, ngath nanga nidhan, wa in nubi thusi ngibepa ngulayg poelaypa kedha, ngalpalpa mina pawa midh Awgadhaw buwaynu. Ngi ngulayg Awgadhaw buway ngaru koey ridhanga, pathidayginga, ngoedhe ubar kag a samay kag, kuyk pathidayginga. Koey puridharalnga kaday sipa, nungu ngurpay zagethoenu muynu kuyk nuy igilaw Awgadh, a nungu ngurpay matha ngoedhagidh.
16Awgadhaw pawa nanga mina koeyza a nanu pawa muynu imayginga.
Wa, Yesu Keriso nuy nungu geth yakamaydhin.
Kakal kedha nuy ngalpan gamu aymoedhin,
Maygi Mari lak ngalpa ngulayg palaydhin,
a angelal nuyn imadhin.
Nungu maygi ya lak maw tharaydhin mura po gubaw gizuya.
Nuyn mina yoepathamadhin nubi apa goewanu,
kalanu nuyn kadaypa madhin koey poerapoeralayg.
Wati Ngurpay Mabaygal
41Awgadhaw Maygi Mari kakal ya muliz kedha, “Kalaw goeygil nanga war mabaygal bangal guythuyamoeyne mina yabugudoengu, Sew kalanu nanga thana wati maripa papudhemine thanamun ngoelkay ngurpaypa.” 2Kedha wati ngurpan ngapa ngoelkay mabaygoengu, setha ngaya nanga wati mariya kuykuthalnga memayipa, a kalanu thanamun gamu burugam asin; 3thana mabaygal lawnga mamayipa geth dhoerdhimoeyle, a thana mabayg lawnga mamayipa mina ayngu purthayle. Setha Awgadhaw aymayzi aydel, matha ngoedhagidh ngalpa kuniya eso manin a purthan ngaya mina yoepathaman, nungu mina yangu wakay.
4Mura zapul Awgadhaw aymayzimayl matha ngoedhagidh, wara za gegeyadh lawnga, ngalpa gasaman, eso manin Nubepa. 5Sethabi aydel mura balbayginga kuyk Awgadhan nungu yangukudun adhapa thayamidhin mura zapul. A ngalpa nanga thoeythu poegay ayman, wa sethabi aydel ngaru balbayginga, mabaygoepa purthaypa.
Yesu Kerison Zagethaw Mabayg Midh Nanga
6Ngaw kazi, ngidh nanga thabi mina ngurpay yangukudul sey sithamaypa mura tukuypoepa nanga wa sena balbayginga na nginu kupay zageth Yesu Kerisolngu, a ngidh nginu magaw gasaman soeyzi nabi ngurpayngu. A ngi matha ulaypa nabi ngurpaynu. 7Dhuray kasa adhil Awgadhaw yaday lawnga, muynu nanga Awgadhoeginga, ngidh kedha adhipa kawra bal thoeyayg. Ngibepa matha ngoedhagidh kedha ngi Awgadhaw pawan ngurapiz.
8Ngi ngaru mina zoepa koeyma ngoenanu maypa. Gamu puridhar palan nanga, na ngin ibupuydhaypa kasa moegi butha, kasa kay kedha ngidh na mari igililnga puridhar palan moegaw nanga, balbayginga nabi igililmaypa a wara igililnga sey ngapa wagel. 9Ina mina yangukudu a ngalpa ngaru karngemin a mina yoepathaman, 10Ngalpa kedha zoenguz koeyma nuthemipa nungu zagethoepa aymoeypa a ngalpa kabuthan ngalpan ubi igilaw Awgadhoepa ngadh na gudaz puydhan mabayg, koeyma gudaz puydhamoeyn mabaygal ngaya nanga mina yoepathaman nuyn.
11Ngi mabaygoepa kedha muliz, thana ngaru ayman, thabi zapul a ngidh ngurpamoeyn thana. 12Mabaygan ngibepa mulupa noegayg, kedha zoenguz kedha, ngi kayn mabayg. Ngidh mina pawa ayimpa a mina yoepathaman thanamulpa imaypa kedha, nginu kupay mina, a mina pawa midh ekalasiyaw mabaygoepa. A yangukudu midh balbayginga, mina pawa a mam midh, mina yoepathaman a igililnga matha ngoedhagidh. Ngidh thabi igililmay zapul yakamoeyn mura ekaloesiyapa.
13Ngaw sob nanga ngidh kedha zageth oengan, Maygi Thusi geth tidepa mabaygoepa, maw sipa a ngurpamoeyn thana. 14Nginungu yakanurayg ngibepa senabi kozan maynguzinga, Awgadhaw yangu mabaygaw maynguzinga, thana nanga ekalasiyaw kuykul ngibiya geth gimal wanadhin Awgadhaw maygi zagethoepa aymaypa.
15Ngidh ngaru thabi zagethal oengan, nginu magaw, mura mabaygoepa imapya kedha nginu mari igililnga koesimiz. 16Ngi ngaru koey poeypiyam kedha nginu igililnga ngaru balbayginga a nginu ngurpay lak kedha ngaru balbayginga. Mura ayman senabi ya wadhan nanga ngi a nginu kurusipoegay mabaygal, ngitha bangal mura matha ngoedhagidh.
Apasi Pawa Midh Koey Mabaygoepa
51Koey mabayg nanga moegina adhapa ruwamiz mina pawangu, gabudhan ruwampa nuyn mina yabugudoepa ngoedhe nuy nginu thathi. A kayn mabayg ngidh tukuyap ayman. 2Burugamul yoepkaz ngidh apu ayman, a kayn yoepkaz ngidh babath ayman. Ngidh ngaru giyaw oengaypa wati wakay thoemamayngu mangayle.
Mina Pawa Midh Yoepkaz Maykoepa
3Ngidh ngaru balbayginga danal poethaypa yoepkaz maykal ngaya nanga mabaygoegig pasinu 4Dhuray nanga thanamuniya thanamun geth koey kazil a ngepal. Thana kazil a ngepal ngaru mamu ngurpemin mina ekalasiyaw pawa midh. Thana ngaru danal poethaypa thanamun geth apu thathi, a akaw powpu, modhabiya kuniya tidiz thanamun kulay danal poethay thanamulpa, Awgadhoepa balbayginga.
5Mayk nanga magawginga mina mabaygoegig nanu kusayg nipa, Awgadhiya gar balbamiz, a yoewdhepa goeyginu a kubilu, Awgadhoepa ibupuydhaypa nan. Wa balbayginga, nanu mura ubi Awgadhaw zapunu wanan. Kedha mayk nanga na koeyma yoewdhiz Awgadh nubepa nabepa danal poethaypa, goeyga kubil na matha yoewdhepa.
6Dhuray maykal thanamun igililmaynu kasa thanamun ubinu zapul aymoeypa, kedha mabayg na nanga igililnga ina apal na ngoedhe maygum nge Awgadhaw purkapa. 7Ngidh thabi zapul lak kedha yadu palgan mabaygoepa, thanamulngu wati zoengu aymayle, thanamun geth aygi zagi mabaygoengu wanayle, na gegeyadh mabaygaw purkapa. 8Matha kedha mabaygal ngibiya amadhan ngidh ngaru danal poethaypa. Ngidh nanga aymayginga ina ngoedhe ngidh kuykulmaya kal thayan, mina koey gegeyadh inuraw mabayg midh nanga, ngoedhe ngidh kal thayan mina igililmayngu.
Matha Koey Apuwal, Koey Maykal
9Matha thana maykal 60 wathalgiya kadaypa, a alay urapun kulay, matha ngoedhagidh thanamun nelay palimoeyn thusinu, matha thana yoewthaw kupaypa matha ngoedhagidh Awgadhaw zagethoepa danal poethaypa. 10Kedha mayk ngaru mina mabayg, a mura mabaygal ngulaygal kedha nanu zageth balbayginga mura wathiya. Matha kedha nadh nanu kazil balbayginga danal pathamoeypa, nadh mina pawa ayman wara mabaygoepa, a matha kedha na nanungu mina apa pudhiz Yesu Kerison mabaygoepa ibupuydhaypa, a matha kedha, thanamuniya ngaya nanga wati za dhadha mangiz. Wa, nabiya senabi mina pawa balbayginga.
11Setha nanga kayn mabaygal maykal, thanamun nelay poelayg. Thana ngulayg thanamun ubilnga dhadhal ayman alaypa, thana aymayginga Kerison zageth. 12Matha ngoedhagidh lawnga thana ubin memayin zagethoepa, kalanu thana aymayginga pathidhan. 13Lak gimal thana wati pawa gasaman, gurguy toedipa laga lagiya zagethoeginga nipa, a thana ngulayg ya imul pathan a igaw yadu umepa, matha ngoedhagidh lawnga kedha yoepa.
14Ngayapa matha ngoedhagidh kedha kayn maykal lak alayl gasamoeyn, kazil koesimoeyn, a lag matha ngoedhagidh buth pathan, lak wati za muy uthayginga, mogo pugan yoewthaw igililnga ekalasiyaw buway, wati mabaygiya parunu. 15Wara maykal muwasin adhapa ruwamoeyn asimoeyn Sathananiya.
16Mura Ekalasiyaw yoepkazil yaynanob ngaru mayk ibupuydhan buwaynu muynu, yoewth lawnga. Yoewthaw bokadhza mayginga, manin matha mayk mabaygoegig nga nanga.
Yoewthaw Koey Mabaygal Midh
17Yoewthaw kuyku mabaygal ngadh mina zageth ayman, balbayginga thanamun modhab lak moegina ukaman ekalasayaw buwayngu, matha kedha thana ngaya koey puridharalnga maw tariz a ngurpaypa. 18Na Maygi Thusin kedha yadu palgan, “Nginu zagethaw uruy kaw, gud yatharayg purthayle. Nuyn panidhayg ayngu, nuydh na kunaw kapul mulaypa adhapa nungu ngaran.” a matha kedha, “Ngi zagethaw mabayg ngidh matha ngoedhagidh modhabiya gasaman nginu zagethoengu.”
19Wara mabaygan ngin yadu palgan, nginu tukuyap nuydh wati za ayman, ngi ngaru poeypiyam ngoelkay yangu maythayle. Ukasar nanga thoeri nanga iman purkan, matha ngoedhagidh. 20Wa, mina za nanga ngidh nuyn mulupa thayan mura mabaygaw parunu. Mura mabaygoepa kedha ayman, matha kedha yoewthaw kuyku mabaygal, lak mabaygan aka gasaman kedha wati zoengu aymayle.
21Timothi ngaw kazi, ngay ngibepa koeyma muliz kedha, Awgadhaw parunu a matha kedha Yesu Keriso a nungu maygi angelal, ngidh ngaru danal pathan mura Yesun mabaygal. A ina mura ngaw ngurpan ngibepa, nginu danal poethay ngaru mura matha ngoedhagidh mura mabaygoepa, moegina kaz a koey mabayg, mabayg ngibepa amadhan a mabayg ngibiya sigal. 22Wara thonara mabaygaw ubi kedha ngidh kuyku nidhan wara yoewthaw zagethaw mabayg. Ngi ngaru koey poeypiyam, thana matha ngoedhagidh lawnga gegeyadh. Matha ngoedhagidh lawnga, wara mabaygaw wati pawa ngibepa iman zagethaw laganu muynu, nginu igililnga ngaru balbayginga.
23Matha ngoedhagidh lawnga nginu maythal kikir memayin, koeyma nguken woenig, umal nguki moegina madha nginu maythangu kikiringu. 24Mabaygaw wati pawal koeygarsar. Wara mabaygaw wati pawa kadaypa thayan kakal, wagel kay nuyn zoeyzi noeydhiz, mabaygal kulay ngulaygal, kasa kay kedha wara mabaygaw wati pawa muynu imayginga, wagel kay iman. 25Mina pawa lak kedha, mabaygaw kapu pawa kakal purkan yawaypa, a muynu nanga woerdhayzinga wara goeyginu kakal ina senabi mina pawa.
Gamu Puziw Mabaygal Midh
61Ngitha mapu zagethaw mabaygal midh, ubig asimoeyn zagethoengu a? Kasa kay kedha ngithamun ngaru zagethaw mabaygal sabinu muynu. Ngitha ngaru koerngaylnga a apasin ngithamun kuyku mabaygoepa, Awgadhaw nelngu mogo pugayle a matha kedha ngalpan ngurpan. 2Dhuray nanga ngithamun danal poethay mabaygal lak Yesun mabaygal; thana ngithamun tukuypal maygi zagethaw doegamoenu. Ngithamun apasin thanamulpa ngaru koeyza. Thana matha kedha ngithamuniya kupay danal poethay mabaygal a wara kedha ngithamun mina zageth Awgadhaw mabaygoepa ibupuydhaypa ngithamun mamal tukuypal. Matha kedha thana, ngithamun danal poethay mabaygal. Ngaw kazi Ngidh ngaru nabi mina ngurpay pathridhapa.
Yesun Mabaygaw Mina Ubilnga Ngaru Gimal
3Mabayg nga wara ngurpay mabayg aymiz, adhapa ruwamin ubigig Yesu Keriso ngalpan Kuykulmay yangukudungu, a matha kedha Awgadhaw ngurpayngu, 4nuy kasa gamu dhub yoewruypa, zoengu koerawayg. Nungu kasa wati ubi ya silamaypa, yangu ubi. Kedha pawa nanga wanu miziz, pathowkamay, kidhakidhan egi paran, a mulupa thayan. Kalanu mabaygal kidhakidhan mina yoepathamayginga. 5kalanu mabayg matha ngoedhagidh lawnga kalmel zagethoepa, wati igilayg muynu, thigil aygimayl, thana mina ngurpay guythuyan. Thanamun kasa wakay thoemamay kedha, thana nanga yoewthoepa ngapa, wa thana bangal koey aydegal zapulgal aymoeyn.
6Yesun mabayg nga nanga, nuydh na moegina gasaman, nubepa matha ngoedhagidh, wa nuy ngoedhe koey aydeg zapulayg, kuyk nungu ngoenakap matha ngoedhagidh. 7Ngalpa mipa koeygarsar zoepa ubin memayipa. Ngalpan gamu zaginga, ngalpa na kazi mamayidhin nubi apa goewapa, a ngalpalpa kuniya zoepa maypa lawnga. 8Matha ngoedhagidh kedha ngalpan gamu zapulnga, maytha aydenga. 9Mabaygal ngaya koey ayngu zangu ubilgal, thanamun yabugud koey sirisirilnga a gegeyadh arkathiya pudhiz. Kalanu thanamun ubi ngoelkay zoepa ruwamiz, wati zapa. Kuth thana ngaru gegeyadh gasaman.
10Mabayg nanga koey bokadhzoengu ubilayg, kalanu koeygoersar wati zapul koesimiz nungu igililmaynu. Wara mabaygal koey bokadhzoengu ubilgal, koeyma gurguy toedipa kapu akasiw igililmayngu nuydh guythuyan, kasa ngoenakap kikir a mapu koeyza gasaman.
Mina Igililnga Midh
11Ngi Awgadhaw mabayg, adhapa gud ayman kedha wati ubilmayngu, ngi mina koeyma nuthepa mina pawapa, Awgadhaw pawapa, mina yoepathaman a mam. Ngi matha puzipa, a ngidh ngaru gabu pawanu nipa. 12Koeyma nuthepa Awgadhaw ubilmaypa aymoeypa, ngoedhe kedha wanamay soegul midh, nanu kuth ngidh gasaman ingaru igililnga. Ngin kedha zoepa adhapa thayadhin, mura mabaygaw parunu senabi thonara. A ngidh kakal yakamoedhin Awgadhaw yangukudu mabaygoepa. 13Ngay ngibepa kedha muliz Awgadhaw parunu, ngadh nanga igil palepa mura zapul, a matha kedha Yesu Kerisoniya parunu ngadh mina igililnga sey sithamadhin, kuyk nuy kaday tharaydhin Romaniw kuyku mabaygaw parunu, Pilathoniya.
14Wa, ngay ngibepa kedha muliz, Koeyma ngoenanu manin senabi ya wadhan, sakariya thoeyayg ngaru balbayginga; kurusipa bangal senabi goeyga, ngalpan Kuykulnga Yesu Kerison bangal mangedhe. 15Awgadhan kay manine nungu thonar. Nuy Awgadh, poeraparal Awgadh, matha nuy Kuykulnga. Nuy Mopa Kuyk mura kuyku mabaygiya gimal, a nuy ngaru Kuykulnga, mura kupay mabaygal nubiya apal. 16Nuy matha nuy kuthagi Awgadh. Nungu niyay lag koey buyalnga koethilnga. Koey zageth mabayg amadhan thamiz nungu poeraparoepa. Mabaygan imayginga nuyn, nuy imaygi Awgadh. Nubepa thawmaypa a apa pudhemipa, koey ridhanga, ngaru ngaru Eso.
17Mabaygal ngaya itha apal koey aydegal zapulgal, thanamulpa kedha muli, “Ngithamun geth kadaypa thoemayg, aydu zapunu ngoenakap woenayg, setha thawpay thonaraw zapul. Matha ngoedhagidh kedha Awgadhiya ngoenakap wanan. Nuydh mura zapul ngalpalpa ikanu dhiwanu aymoeydhin, ngalpalpa matha ngoedhagidh.” 18Thanamulpa kedha muli, thana ngaru mina pawa ayman mura doegamuya mura zapuya, mura poeyban mabaygoepa mina pawa. 19Kedha kuniya nanga thana ayman thanamulpa koethil zapul, apa kuyk koey ridhanga. Wara goeyga sey wagel, kedha kuniya nanga, thana gasaman ngaru igililnga, mina igililnga.
20Timothi, ngaw kazi ngidh ngaru koeyma danal poethaypa balbayginga nginu zagethaw doegam, ngoelkay yoepa kawra bal thoeyayg sena muynu. Thana ngaya nanga kadaypa thamemipa kedha, “Ngoeymun ngulayg muynu koeyza.” Thanamulpa kawra bal thoeyayg. Thanamun ya ngoelkay ya. 21Wara mabaygal kedha umamoeypu, “Wa, ngoeymuniya muynu Awgadhaw ngulayg koeyza.” Lawnga, muynu nuy zaginga, kurusipa thana lak pa puziginga Yesu Kerisoniya. Wa, ngay ngibepa kapu yawo, Awgadhaw kozan ngibiya kalmel. Eso.

*2:13: Awgadhan kalanu mabayg aymoedhin boeradhoerangu wara Zenesis 2:7, 21-22 geth tidi.

2:14: Yoepkaz karum poeladhin wara Zenesis 3:1-6 geth tidi.