Peron Piki
411Sizi pawpa, ukasar wathaw koeliya nanga nuy Aykupithu mopa kuyk, Peron pikin thayar. Nuy pikin Naylaw Koesa pasinu sir. 2Nuydh yawayay seben kawal mina koey goeraymayl. Thana nanga ngapa koesangu kadaypa tadir thana urapumayn bup purthar.
3Wagel mamunge a war seben kawal ngapa kadaypa; thana mina koey moerimoeril. Thana ngapa kadaypa nanga thana kasa war kawaya koesaw pasinu sir. 4A setha nanga moerimar kawal thana koey goeray kaw purthar. Nuy Pero nubi thonara danpaliz.
5Nuy kalanu lak uthuy yoewnan. Nuyn mamu ngedh war pikin thayar kedha, seben mura puy kunal giyamayl urapu kuykungu koesimoeyr kadaypa. 6A dhuray seben puy kunal kadaypa memayidhin moegi ridhal kasa komal guban thana magawg palimoeydhin.
7a moerimar puy kunan nanga koey goeray puy kunal angemidhin. Nuy Pero dan palaydhin a kedha miyaydhin, “A in ngoena kasa pikin thoeyaypa.” 8Bathaynga nanga nungu ngoenakap mina koey mapunga, nuydh ya madhin mura mina koey ngulayg moebaygoepa a guguwaw moebaygoepa Aykupithunu. Nuydh thanamulpa nungu piki umadhin kasa thana nubepa yan sakar pudhadhin nungu piki.
Umal Ngukiw Danalpoethay Moebayg Ngoenanu Madhin Yoewsepalpa
9Kalanu umal ngukiw zagithaw danalpoethay moebayg nubepa Perolpa kedha muliz “Ngay ngibepa mulepa ngaw gegeyadh. 10Ngi waza ngalbeniya wati igalayg aymaydhin a ngidh ngalbe kunumay lagoenu muynu thayamoedhin, nginu getha doegam zagethaw mabaygaw kunumay lag, kunaw nuday kuyku moebayg a ngay.
11“Urapu kubilu ngalbe pikin thayamar yananob a palay piki ngalben nanga muynu aykap urapun lawnga, aykap yaynanob. 12Senabi thonana nanga urapun kayn garkaz Ebrulayg. Nuy danal poethay kuyku mabaygaw zagethaw moebayg si muynu kunumay lagoenu. Ngalbe nalben piki umamoedhin a nuydh ngalbelpa sakar mamamoedhin. 13Zapul mina kedha balbayginga aymoeydhin; ngidh ngoena ngaw zagethanu kuniya wanadhin a kunaw nuday kuyku moebayg ngidh puynu gimal puydhadhin.”
14Kalanu Pero ya madhin Yoewsepalpa, nuyn kunumay lagoengu sinubi thonara adhapa madhin. Nuydh Yoewsepa nanga buthapoethay muwasidhin yathapathay a kayn rugal ubamiz. Nuy kalanu Perolpa uzaraydhin.
15Nuy Pero Yoewsepalpa kedha muliz, “Ngoena pikin thayar kasa kedha mabaygan sakar mayginga ngayapa ngaw piki. Ngath kedha karngemingu ngidh ngulayg piki sakar manin.” 16Yoewsepa kedha muliz nubepa Perolpa, “Ngayapa koey zageth, matha Awgadhaw ibupuydhaynu kedha, ngath kay balbayginga sakar maypa.” 17Nuy Pero kedha, “Ngoena pikin thayarngu, ngay Naylaw Koesaw bawadhoenu kaday sirngu. 18Ngath yawayay seben kawal koey goeraymayl thana koesangu ngapa kadaypa tadir urapumayn, bup purthar.
19“Kalanu seben kawal ngapa kadaypa mina koey gudal moerimoeril. Ngath kulay ngaw igililmaynu kedha ngoedhalmayl imayginga itha Aykupithunu. 20Thana koey moerimar kawan koey goeray kawal purthamoeyr. 21Kasa kay kedha maythal yoewruyginga thana kasa ngaru wati ngoedhalmayl, kulay thana midh nanga. Kalanu ngay danpalaydhin.
22“Ngay lak uthuy yoewnan. Ngoena nanga lak pikin thayar, ngath yawayay seben mura koey goeray puy kunal giyamayl urapu puy kunaw kuykungu kadaypa sazir. 23Dhuray seben puy kunal nanga kadaypa malguyl puydhadhin komal guban thana goegadh ngur palngimoeydhin. 24A moerimar puy kunan koey goeray puy kunal angemidhin. Wa, kalanu ngath palay piki umamoedhin guguwaw moebaygoepa kasa kedha thana ngayapa sakar mayginga.”
Yoewsepan Pikiw Sakarpudhay Perolpa
25Yoewsepa Perolpa kedha mulaydhin, “Sepal piki nginu nanga muynu aykap urapun; Awgadh ngibepa mulayngu kedha nuydh bangal miyay nanga za aymoene. 26Setha seben koey goeray kawal nanga seben ayde wathal, a seben mina puy kunal nanga lak seben ayde wathal muynu aykap urapun.
27“A matha kedha dhuray seben moerimar kawal kadaypa wagel nanga tadir a setha moerimar puy kunal komal guban goegadh palayzimayl, sew aykap kedha, seben bangal mura aygi wathal. 28Zapul bangal mina kedha, mina in ngay ngibepa umepa Awgadhan ngibepa yakamoengu, nuydh bangal ngibepa miyay nanga za aymoene. 29Seben wathoelnga ay za bangal mina koey goersar Aykupithunu, mura nanu goegathiya. 30Kalanu bangal mamungedh a seben mura aygi wathal mina ipidhadh gegeyadh. Ngoedhe kedha nge Aykupithu kulay kedha wathoeginga, aygi wathan bangal lag mina idimoene. 31Senaw bangal mina thonar mura guythuyane, minguz kedha, aygi wathal bangal ipidhadh gegeyadh. 32Sepa, nginu pikipa kedha Awgadhan ukasar thonaroelnga ngibepa yakamoedhin, nubepa Awgadhoepa kasa woenaypa lawnga, nuydh bangal ngaru senawbi za aymoeyne. A senabi thonar amadhan.
33“Ngidh kedha thonara mina mabayg adhapa thamar, a koey ngulayg mabayg koepa goegathoepa danalpoethaypa mura Aykupithunu. 34A ngidh bangal ngaru dhuray zagithaw moebaygal adhapa thamayine moegina aypa ngoewmaypa mura goegathoengu, koey ayde wathaw thonara setha bangal seben wathal mina wathal toedipu nanga. 35-36Ngi bangal thanamulpa muledhe a ngidh bangal kupay thanamulpa manine aypa adhapamoeypa a danalpoethaypa senabi mina wathaw thonara, mura goegathaw koey sawalagal. Setha bangal ayde danalpathepu seben aygi wathaw thonarpa, senawbi thonar kay nanga mangepa mina adhapudhay gegeyadh lak bangal mabaygoepa mura maytha aygipa lawnga.”
Yoewsepan Kuyku Moebayg Aymoedhin Aykupithupa
37Pero a nungu zagithaw moebaygal thana zeyzinoeydhaydhin kedha, “Wa, ina mina yangu kudu urapun aymoeyzinga.” 38Nuy Pero thanamulpa kedha, “Ngalpalpa lak wara mabaygoepa imaypa lawnga kedha Yoewsepa midh nanga. Awgadhaw Maygi Mari ngabiya nanga kalmel muynu.”
39Nuy Pero nubepa Yoewsepalpa kedha mulaydhin, “Awgadhan thabi zapul mura ngibepa yakamoeydhin wara lak yaginga senaw ngi balbaygi moebayg koey ngulayg wara lak kedha ngoedhal mabaygoeginga. 40Ngath kay ngin kuyku moebayg aympa mura ngaw goegathapa danalpoethaypa a ngaw mabaygal bangal mura nginu yapa kurusepagemipu. Ngi bangal ngaybiya wagel paru. 41Ngath ngin kuyku moebayg ayman Aykupithupa.”
Yoewsepa Nuy Peron Wagel Paru Aymoedhin
42Kalanu Pero nungu gethaw dhimurngu nelaynga za adhapa madhin, a Yoewsepan gethaw dhimuriya angan kalanu kapu golidh goemul kusa Yoewsepaniya katiya thayan, a kapu sodh nubiya angan.
43Nuydh Pero nubepa Yoewsepalpa sigangar madhin, yawaraw za nungu danalpoethay zagithaw moebaygal kulay wal thidhumar kedha, “Nubepa buth wanaw, nubepa buth wanaw” minguz kedha, nuyn Yoewsepan waza kuyku moebayg aymoedhin Aykupithupa, Peron wagel paru.
44Pero nubepa Yoewsepalpa kedha mulaydhin, “Ngay koew Aykupithu mopa kuyk wara mabaygoepa ngibiya gimiya woelaypa lawnga, matha ngi kedha.” 45-46Nuydh Pero nubepa Yoewsepalpa wara sew Aykupithu nel madhin kedha, Zapenath Paneya, a wara nuydh ipi madhin Yoewsepalpa, nanu nel Asenath Potheperan yoepkaz kazi. Nuy thanamun misnare, Iliyopolisaw goegathaw misnare. Yoewsepa nanga Perolpa zagithaw kuyk aymoedhin nuy sinubi thonara 30 wathoelayg Aykupithunu. Nuy sizi Peron lagoenu mura gulgupipu Aykupithuya. 47Seben koey ayde wathoenu nanga,
48Yoewsepa nuydh mura ayde yaynanob goegathiya ngoew mamaydhin Aykupithungu. Kuyk aymay puy kunaw zagethaw lagoengu. 49Senawbi thonara ay puy kun mina koey gudal goersar. Yoewsepalpa matha ngoedhagidh lawnga getha tidaypa. Ay kedha koey gudal goersar ngoedhe buthul midh nanga.
Yoewsepan Ukasar Garkaz Kazi
50Wa, wagel aygi wathaw thonar mangaydhin Yoewsepan ipin Asenath kulay ukasar garkaz kazi mamamoedhin. 51Nuy Yoewsepa kedha, “Awgadhan ngaw ngoenakap thoew palangu mura ngaw wati thonarngu a ngaw mura thathiw buwayngu.” Kalanu nuydh nungu kuykuyg kazi kedha nel tharadhin, Manesey. 52Wara nuy Yoewsepa kedha mulaydhin “Awgadhan ngayapa kazi mamamoengu ngaw sirisirizi lagoenu.” Wa nuydh nungu kuthayg kazi kedha nel tharadhin Epelema.
Wathal Koey Aydelmayl
53Senaw mi seben wathoepa nanga Aykupithu moebaygapa ay saran poegaypu, kuth muwasidhin senawbi kapu thonar amadhan thamaydhin. 54A aygi wathaw thonar kuyk aymaydhin balbayginga kedha mina Yoewsepa midh nanga mulaydhin dhuray lagal lak mura aygi asimoeydhin. Kasa Aykupithunu ayde matha niyaypu thanamun koey sawalagoenu. 55Aykupithulgan nanga maytha aygi kuyk aymoedhin, thana Perolpa ay thoeraypu. Nuy Pero thanamulpa kedha, “Yoewsepalpa ladhu nuy kay nanga ngithamulpa midh muledhe ngitha, kay matha aymaw.”
56Aygi wath ipidhadh gegeyadh mangaydhin mura doegamuya Aykupithunu. Wa, nuydh Yoewsepa kalanu sawalag gud pudhaydhin a ayde yoewdhamoeydhin Aykupithulgoepa. 57Sethabi thonara mabaygal kasa mura Aykupithupa toedipu aypa barpudoeypa mura lagoengu Yoewsepalngu. Minguz kedha, senawbi thonara nanga gasamoedhin mina koey ipidhadh gegeyadh mura doegamuya.,